Taras to w sezonie letnim najważniejsze miejsce w domu – naturalne przedłużenie salonu, jadalnia pod chmurką i strefa relaksu w jednym. Jednak w polskim klimacie, charakteryzującym się mroźnymi zimami, deszczową jesienią i upalnym latem, jest to konstrukcja narażona na ekstremalne warunki. Źle dobrane materiały sprawią, że już po dwóch sezonach deski zaczną gnić, a płytki odpadać.
Projektowanie tarasu to sztuka balansu między domową estetyką a „pancerną” wytrzymałością. Aby uniknąć kosztownych remontów, warto postawić na sprawdzone technologie i materiały, które przetrwają lata bez żmudnej konserwacji.
Z artykułu dowiesz się:
- dlaczego deska kompozytowa w dłuższej perspektywie wygrywa z sosną
- jak zamontować podłogę, by woda nie stała na tarasie (technologia wentylowana)
- pergola czy żagiel – co skuteczniej chroni przed słońcem i deszczem
- jakie rośliny zapewnią prywatność przez cały rok (nie tylko latem)
Krok 1: Podłoga na taras – fundament trwałości
To najważniejszy element inwestycji. Podłoga musi być antypoślizgowa, odporna na mróz i łatwa w czyszczeniu.
Deska kompozytowa (WPC)
To obecnie najpopularniejszy wybór na nowoczesne tarasy. Kompozyt to mieszanka mączki drzewnej i tworzyw sztucznych.
- Zalety: Deski są idealnie równe, nie mają sęków ani drzazg (bezpieczne dla bosych stóp), nie wymagają olejowania ani malowania i nie gniją.
- Wady: Ciemne kolory mogą się mocno nagrzewać w pełnym słońcu. Warto wybierać jaśniejsze odcienie (szarości, beże).
Drewno egzotyczne vs. krajowe
Jeśli marzysz o naturalnym drewnie, zapomnij o taniej sośnie czy świerku – są miękkie i szybko ulegają biokorozji. Minimum to modrzew syberyjski, który dzięki gęstym słojom jest twardszy. Ideałem jest jednak drewno egzotyczne (np. Bangkirai, Cumaru, Massaranduba). Jest ono naturalnie nasycone olejami, co czyni je niezwykle odpornym na wilgoć i grzyby. Pamiętaj jednak, że każde drewno wymaga regularnego olejowania (raz/dwa razy w roku), by zachować kolor.
Płyty gresowe i betonowe na wspornikach
To rewolucja w budownictwie tarasowym, zwana tarasem wentylowanym. Płyty gresowe (o grubości 2 cm) lub betonowe układa się na plastikowych wspornikach, a nie przykleja do podłoża.
- Dlaczego warto? Brak kleju i fug eliminuje problem pękania płytek zimą (woda nie wchodzi pod spód i nie rozsadza posadzki). Woda deszczowa swobodnie spływa szczelinami pod taras, a Ty masz łatwy dostęp do izolacji w razie awarii.
Krok 2: Zadaszenie – słońce pod kontrolą
Zadaszenie pozwala korzystać z tarasu nawet podczas lekkiego deszczu i chroni meble przed UV.
Pergola lamelowa (bioklimatyczna)
To „Mercedes” wśród zadaszeń. Konstrukcja z aluminium posiada dach wykonany z ruchomych lamelek (sterowanych pilotem). Możesz je uchylić, by wpuścić słońce, lub zamknąć całkowicie, tworząc szczelny dach podczas ulewy. To rozwiązanie drogie, ale niezwykle funkcjonalne i trwałe.
Żagiel przeciwsłoneczny i markiza
To rozwiązania lżejsze optycznie i tańsze. Żagle nadają tarasowi nowoczesny, morski charakter. Ich wadą jest konieczność zwijania (lub demontażu) podczas silnego wiatru czy burzy, aby nie uległy zniszczeniu.
Czy stały dach zabierze światło w salonie?
Planując stałe zadaszenie (np. przedłużenie dachu domu), pamiętaj o ryzyku zaciemnienia salonu. Jeśli taras znajduje się od strony południowej, pełny dach sprawi, że wewnątrz domu będzie ciemno i ponuro, zwłaszcza zimą. W takim przypadku pergola lamelowa lub dach ze szkła/poliwęglanu jest bezpieczniejszym wyborem.
Krok 3: Strefowanie – salon i jadalnia pod chmurką
Na dużym tarasie warto wydzielić strefy, by uniknąć chaosu.
Strefa jadalniana (Grillowa)
Powinna znajdować się jak najbliżej wejścia do kuchni, by noszenie naczyń nie było uciążliwe. Wybierając stół, postaw na blat z materiałów nienasiąkliwych, takich jak HPL, szkło hartowane czy drewno tekowe. Są one odporne na tłuszcz z grilla i łatwe do wytarcia.
Strefa chilloutu
To miejsce na narożnik, fotele i stolik kawowy. Najlepszym materiałem na stelaże mebli jest aluminium malowane proszkowo – jest lekkie i całkowicie odporne na korozję. Unikaj mebli stalowych (ciężkie, rdzewieją) oraz naturalnej wikliny (nieodporna na wilgoć). Dobrą alternatywą jest technorattan (tworzywo sztuczne), który do złudzenia przypomina naturalną plecionkę, ale jest „niezniszczalny”.
Tekstylia zewnętrzne
Aby taras stał się przytulny, połóż dywan outdoorowy (z tworzywa sztucznego). Wyznaczy on optycznie strefę relaksu. Poduszki i siedziska powinny być uszyte z tkanin hydrofobowych (odpychających wodę) i odpornych na promieniowanie UV, dzięki czemu nie wyblakną po jednym sezonie.
Krok 4: Roślinność – zielona ściana prywatności
Rośliny na tarasie pełnią funkcję parawanu od sąsiadów i ulicy.
Donice mrozoodporne
Zwykła ceramiczna donica zimą pęknie, a korzenie rośliny przemarzną. Na taras wybieraj donice mrozoodporne (np. z betonu architektonicznego, technorattanu lub tworzywa), które są fabrycznie ocieplone styropianem. Tylko taka izolacja pozwoli roślinom wieloletnim przetrwać mrozy.
Rośliny zimozielone
Jeśli zależy Ci na prywatności również zimą, gdy liściaste krzewy są nagie, posadź gatunki zimozielone:
- Cis: Elegancki, gęsty, idealny na żywopłoty w donicach.
- Bukszpan: Klasyczny, choć wymaga ochrony przed ćmą bukszpanową.
- Kosodrzewina: Odporna na suszę i mróz.
Trawy ozdobne
Dla nowoczesnego efektu warto dodać trawy ozdobne, takie jak Miskanty czy Rozplenice. Choć zimą schną (tworząc słomkowe pióropusze), to pięknie szumią na wietrze i wprowadzają dynamikę do aranżacji.
Krok 5: Oświetlenie i ogrzewanie – przedłużamy sezon
Taras powinien „żyć” także po zmroku i w chłodniejsze dni.
Światło budujące nastrój
Oświetlenie zewnętrzne musi posiadać klasę szczelności minimum IP44. Poza kinkietami na elewacji, wykorzystaj girlandy świetlne (wprowadzają klimat loft/boho) oraz lampy stojące (wyglądające jak domowe abażury, ale wykonane z tworzywa).
Promienniki ciepła i biokominki
Aby korzystać z tarasu we wrześniu czy październiku, zainstaluj promiennik ciepła (elektryczny grzejnik na podczerwień), który ogrzewa osoby, a nie powietrze. Alternatywą dla nastroju jest biokominek (na biopaliwo) – daje żywy ogień, ciepło i nie dymi.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy na budowę zadaszenia tarasu potrzebne jest pozwolenie?
Zgodnie z polskim prawem budowlanym, wiaty o powierzchni do 50 m² (na działce z budynkiem mieszkalnym) zazwyczaj nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia (lub nawet nie, zależnie od konstrukcji i interpretacji lokalnej). Warto jednak zawsze sprawdzić miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i skonsultować się z urzędem gminy, by uniknąć problemów.
Czym czyścić deskę kompozytową z tłuszczu (grilla)?
Tłuszcz na kompozycie należy usunąć jak najszybciej. Użyj ciepłej wody z płynem do naczyń. Jeśli plama wniknęła głębiej, można użyć specjalnego odtłuszczacza do kompozytów lub delikatnie zeszlifować powierzchnię papierem ściernym (zgodnie z kierunkiem ryflowania), choć może to miejscowo rozjaśnić deskę.
Czy meble technorattanowe mogą zimować na dworze?
Tak, technorattan jest odporny na mróz i śnieg. Mebli nie trzeba chować do garażu, choć warto przykryć je pokrowcem, by nie brudziły się od smogu i kurzu. Bezwzględnie należy jednak schować do sucha wszystkie poduszki i tekstylia.
Jakie drewno na taras nie szarzeje?
Każde naturalne drewno (nawet egzotyczne) pod wpływem promieni UV z czasem pokrywa się srebrzystą patyną (szarzeje). Jest to proces naturalny i nie wpływa na parametry techniczne drewna. Jedynym sposobem na zachowanie „żywego” koloru brązu jest regularne olejowanie desek (zazwyczaj dwa razy w roku) olejem z filtrem UV.
